ਉਦਾਹਰਨ 1
ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੋਟਸ ਬਣਾਏ ਹਨ:
- ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਰਲ ਠੰਢੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਘਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਪਾਣੀ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ: ਇਹ ਲਗਭਗ 4°C ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਘਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਸੰਘਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, 4°C ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਝੀਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਉਹੀ ਵਧੇਰੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
- ਮੱਛੀਆਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਤਰਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲਾਂ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹੜਾ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੋਟਸ ਵਿਚਲੀ ਢੁਕਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
- ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਰਲ ਠੰਢੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਘਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਪਾਣੀ ਅਸਧਾਰਨ ਹੈ: ਇਹ ਲਗਭਗ 4°C ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਘਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਤਾਪਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਸੰਘਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, 4°C ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਝੀਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਵਧੇਰੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਉਹੀ ਵਧੇਰੇ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
- ਮੱਛੀਆਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਤਰਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲਾਂ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਕਿਉਂ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹੜਾ ਵਿਕਲਪ ਇਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨੋਟਸ ਵਿਚਲੀ ਢੁਕਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
- A.ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਝੀਲਾਂ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਜੰਮੀ ਹੋਈ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਚੇ ਤਰਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- B.ਕਿਉਂਕਿ ਲਗਭਗ 4°C ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਸੰਘਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਝੀਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
- C.ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਰਲਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਜੋ ਠੰਢੇ ਹੋਣ ਉੱਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸੰਘਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਲਗਭਗ 4°C ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਘਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- D.ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, 4°C ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਝੀਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿਖਾਓ
ਜਵਾਬ: B
ਵਿਕਲਪ B ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉੱਤਰ ਹੈ। ਟੀਚੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਕ ਲਗਭਗ 4°C ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਟੀ ਹੋਈ ਘਣਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਮਣ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ A ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਝੀਲਾਂ ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਕਿ ਕਿਉਂ। ਵਿਕਲਪ C ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਘਣਤਾ ਬਾਰੇ ਤੱਥ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਮਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦਾ। ਵਿਕਲਪ D ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੰਮਣਾ ਉੱਪਰੋਂ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।