ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ

SAT ਗਣਿਤ · ਸਮੱਸਿਆ-ਹੱਲ ਅਤੇ ਡਾਟਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

SAT ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨ

ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨਮੂਨਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਈ ਗਲਤੀ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ

  • ਬੇਤਰਤੀਬ ਨਮੂਨੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਸੇ ਆਬਾਦੀ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਨਮੂਨਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
  • ਗਲਤੀ ਦਾ ਹਾਸ਼ੀਆ ਸੰਭਾਵੀ ਮੁੱਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰੇਂਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ।
  • ਵੱਡੇ ਨਮੂਨੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਗਲਤੀ ਦੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ

ਉਦਾਹਰਨ 1

ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, 240 ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ। ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 412 ਲੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਲਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ 18 ਲੀਟਰ ਹੈ।

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਟਾ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
  1. A.ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ 412 ਲੀਟਰ ਹੈ।
  2. B.ਇਹ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 394 ਲੀਟਰ ਅਤੇ 430 ਲੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
  3. C.ਇਹ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 394 ਲੀਟਰ ਅਤੇ 430 ਲੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
  4. D.ਇਹ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਘਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 412 ਲੀਟਰ ਅਤੇ 430 ਲੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿਖਾਓ

ਜਵਾਬ: B

ਵਿਕਲਪ B ਸਹੀ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਗਲਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਜੋੜਨ ਨਾਲ 412−18=394412 - 18 = 394 ਅਤੇ 412+18=430412 + 18 = 430 ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਔਸਤ ਦੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਸਿਰੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 394 ਲੀਟਰ ਅਤੇ 430 ਲੀਟਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ A ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਸਟੀਕ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ C ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਰਾਲ ਔਸਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਵਿਕਲਪ D ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਅੰਤਰਾਲ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਨੁਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਨ 2

ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 500 ਘਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨਮੂਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 500 ਘਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨਮੂਨਾ ਚੁਣਿਆ। ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 41% ਘਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 46% ਘਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਖਾਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ 5% ਹੈ।

ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਟਾ ਸਭ ਤੋਂ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?
  1. A.ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ।
  2. B.ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
  3. C.ਇਹ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 35% ਤੋਂ ਘੱਟ ਘਰ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਖਾਦ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
  4. D.ਦੋਵਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿਖਾਓ

ਜਵਾਬ: A

ਵਿਕਲਪ A ਸਹੀ ਹੈ। ਤਰਕਸੰਗਤ ਮੁੱਲ ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ 41−5=3641 - 5 = 36 ਤੋਂ 41+5=4641 + 5 = 46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਲਈ 46−5=4146 - 5 = 41 ਤੋਂ 46+5=5146 + 5 = 51 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਅੰਤਰਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 41% ਤੋਂ 46% ਤੱਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਾਂਝਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤਰਕਸੰਗਤ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੰਕੜੇ ਇਹ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ। ਵਿਕਲਪ B ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਰਕ ਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਕਲਪ C ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 35% ਉੱਤਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ D ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੇਕ ਗਲਤੀ ਦੀ ਸੀਮਾ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਬੇਤਰਤੀਬ ਨਮੂਨੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ

ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ SAT ਨਮੂਨੇ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਨੁਮਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ।