SAT ਗਣਿਤ · ਬੀਜਗਣਿਤ
SAT ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ
ਦੋ ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹੱਲ ਉੱਥੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੋਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸਹੀ ਹੋਣ, ਯਾਨੀ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੱਲ ਕਰਨੀ, ਕਿਸੇ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣੀ, ਜਾਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਹੱਲ ਹਨ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ
- ਜਦੋਂ ਗੁਣਾਂਕ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਵਿਲੋਪਨ ਵਿਧੀ ਵਰਤੋ; ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀਸਥਾਪਨ ਵਿਧੀ।
- ਸਮਾਂਤਰ ਰੇਖਾਵਾਂ (ਇੱਕੋ ਢਲਾਨ, ਵੱਖਰਾ ਅੰਤਰਖੰਡ) ਦਾ ਮਤਲਬ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਹੀਂ; ਇੱਕੋ ਰੇਖਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਣਗਿਣਤ ਹੱਲ।
- Desmos ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਬਣਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਟ ਬਿੰਦੂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਹੱਲ ਕੀਤੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ
ਉਦਾਹਰਨ 1
2x+y=8x−y=−2ਹਰ ਵਿਕਲਪ xy-ਤਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਰੇਖਾਵਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
xy-ਤਲ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਮੀਕਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- A.ਇੱਕ ਰੇਖਾ (0,4) ਅਤੇ (8,0) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਰੇਖਾ (−2,0) ਅਤੇ (0,2) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
- B.ਇੱਕ ਰੇਖਾ (0,8) ਅਤੇ (4,0) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਰੇਖਾ (2,0) ਅਤੇ (0,−2) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
- C.ਇੱਕ ਰੇਖਾ (0,4) ਅਤੇ (8,0) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਰੇਖਾ (2,0) ਅਤੇ (0,−2) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
- D.ਇੱਕ ਰੇਖਾ (0,8) ਅਤੇ (4,0) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਰੇਖਾ (−2,0) ਅਤੇ (0,2) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿਖਾਓ
ਜਵਾਬ: D
ਵਿਕਲਪ D ਸਹੀ ਹੈ।
2x+y=8 ਲਈ,
x=0 ਰੱਖਣ ਨਾਲ
y=8 ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ
y=0 ਰੱਖਣ ਨਾਲ
x=4 ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੇਖਾ
(0,8) ਅਤੇ
(4,0) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ।
x−y=−2 ਲਈ, ਅੰਤਰਖੰਡ
(0,2) ਅਤੇ
(−2,0) ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਰ ਉਹ ਗ੍ਰਾਫ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੇਖਾ
(0,8) ਅਤੇ
(4,0) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਰੇਖਾ
(−2,0) ਅਤੇ
(0,2) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ A ਅਤੇ C ਪਹਿਲੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਅੰਤਰਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਕਲਪ B ਅਤੇ C ਦੂਜੀ ਰੇਖਾ ਦੇ ਅੰਤਰਖੰਡਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਉਦਾਹਰਨ 2
4x−6y=18ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਮੀਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਰੇਖਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਮੀਕਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
- A.6x−4y=18
- B.2x−3y=9
- C.−2x+3y=6
- D.2x+3y=9
ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿਖਾਓ
ਜਵਾਬ: C
ਵਿਕਲਪ C ਸਹੀ ਹੈ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਮੀਕਰਨ ਨੂੰ 2 ਨਾਲ ਭਾਗ ਦੇਣ ਨਾਲ
2x−3y=9 ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਢਲਾਨ
32 ਅਤੇ y-ਅੰਤਰਖੰਡ
−3 ਵਾਲੀ ਰੇਖਾ ਹੈ।
−2x+3y=6 ਨੂੰ
−1 ਨਾਲ ਗੁਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ
2x−3y=−6 ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਢਲਾਨ ਉਹੀ ਹੈ ਅਤੇ y-ਅੰਤਰਖੰਡ
2 ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੇਖਾਵਾਂ ਸਮਾਂਤਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਉੱਤਰ
−2x+3y=6 ਹੈ। ਵਿਕਲਪ A ਦੀ ਢਲਾਨ
23 ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਕਲਪ D ਦੀ ਢਲਾਨ
−32 ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਠੀਕ ਇੱਕ ਹੱਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਵਿਕਲਪ B ਖ਼ੁਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਰੇਖਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਹੱਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ
ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਪੱਧਰ ’ਤੇ SAT ਰੇਖੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ।