Chuyển đến nội dung chính

Toán SAT · Giải quyết vấn đề và Phân tích dữ liệu

Dữ liệu một biến trong SAT

Câu hỏi về dữ liệu một biến dùng danh sách, bảng, biểu đồ chấm hoặc biểu đồ tần suất (histogram) để hỏi về trung bình, trung vị, khoảng biến thiên và độ lệch chuẩn, cũng như cách chúng thay đổi khi thêm hoặc bớt giá trị.

Những điều cần lưu ý

  • Một giá trị ngoại lai làm trung bình thay đổi nhiều hơn hẳn so với trung vị.
  • Độ lệch chuẩn đo mức phân tán quanh giá trị trung bình, không phải độ lớn của các giá trị.
  • Với bảng tần số, nhân mỗi giá trị với tần số của nó trước khi cộng.

Ví dụ có lời giải

Ví dụ 1

Dưới đây là tuổi, tính bằng năm, của 9 tình nguyện viên tại một khu vườn cộng đồng.

31, 25, 40, 22, 33, 28, 35, 25, 30

Một tình nguyện viên thứ 10, 71 tuổi, tham gia khu vườn. Lựa chọn nào sau đây mô tả đúng sự thay đổi của số trung bình và trung vị của tuổi các tình nguyện viên khi tính cả tuổi của tình nguyện viên thứ 10?
  1. A.Số trung bình tăng, và trung vị giữ nguyên.
  2. B.Số trung bình giữ nguyên, và trung vị tăng.
  3. C.Số trung bình tăng, và trung vị cũng tăng.
  4. D.Số trung bình giữ nguyên, và trung vị giữ nguyên.
Xem đáp án và lời giải thích

Đáp án: C

Lựa chọn C đúng. Theo thứ tự tăng dần, 9 độ tuổi là 22, 25, 25, 28, 30, 31, 33, 35, 40, nên trung vị là giá trị thứ 5, tức là 30, và số trung bình là 2699\frac{269}{9}, khoảng 29,9. Khi tính cả 71, có 10 độ tuổi, nên trung vị là số trung bình của giá trị thứ 5 và giá trị thứ 6, 30+312=30,5\frac{30 + 31}{2} = 30{,}5, và số trung bình là 34010=34\frac{340}{10} = 34. Vậy số trung bình tăng, và trung vị cũng tăng. Lựa chọn A sai: một giá trị cực trị hầu như không làm trung vị dịch chuyển, nhưng việc thêm giá trị thứ 10 làm thay đổi những giá trị nằm ở giữa. Lựa chọn B và D sai: thêm một giá trị lớn hơn nhiều so với số trung bình làm số trung bình tăng.

Ví dụ 2

Mỗi tập dữ liệu sau đây gồm năm giá trị.

Đối với tập dữ liệu nào sau đây thì độ lệch chuẩn là lớn nhất?
  1. A.3, 3, 10, 17, 17
  2. B.31, 33, 35, 37, 39
  3. C.2, 10, 10, 10, 18
  4. D.6, 8, 10, 12, 14
Xem đáp án và lời giải thích

Đáp án: A

Lựa chọn A đúng. Độ lệch chuẩn đo mức độ các giá trị thường cách số trung bình bao xa. Các tập trong lựa chọn A, C và D đều có số trung bình là 10. Trong lựa chọn A, bốn trong năm giá trị cách số trung bình 7; trong lựa chọn C, ba giá trị bằng số trung bình và chỉ có hai giá trị cách 8; trong lựa chọn D, các giá trị cách số trung bình nhiều nhất là 4. Vậy tập dữ liệu 3, 3, 10, 17, 17 có độ lệch chuẩn lớn nhất. Lựa chọn B sai: các giá trị của nó lớn nhất, nhưng chúng cách nhau giống hệt các giá trị trong lựa chọn D. Lựa chọn C sai: nó có khoảng biến thiên lớn nhất, nhưng phần lớn giá trị của nó nằm tại số trung bình.

Luyện tập dữ liệu một biến

Thêm câu hỏi SAT về dữ liệu một biến ở mọi độ khó, kèm lời giải thích bằng ngôn ngữ của bạn.