Chuyển đến nội dung chính

Hướng dẫn SAT

Ôn thi SAT cho người học tiếng Anh

Nếu bạn suy nghĩ bằng nhiều ngôn ngữ, SAT kiểm tra cả tiếng Anh lẫn kỹ năng của bạn. Đây là cách chuẩn bị cho cả hai.

Nhiều học sinh đa ngôn ngữ biết làm toán và biết lập luận về một văn bản, nhưng vẫn mất điểm vì tiếng Anh: một cụm từ đọc nhầm, một từ chỉ hiểu lờ mờ, hoặc một đoạn văn đọc quá lâu. Đó không phải do thiếu năng lực. Đó là một kỹ năng riêng, và bạn có thể rèn luyện nó một cách có chủ đích. Hướng dẫn này giải thích tiếng Anh xuất hiện ở đâu trong SAT kỹ thuật số và đưa ra kế hoạch cho từng phần.

Vì sao tiếng Anh quan trọng ở mọi phần thi

Đọc và Viết là phần dễ thấy nhất. Có 54 câu hỏi, mỗi câu có một đoạn văn ngắn riêng dài từ 25 đến 150 từ, lấy từ văn học, lịch sử, khoa học xã hội, nhân văn hoặc khoa học. Theo thời gian của College Board, bạn có khoảng 1,19 phút cho mỗi câu, tính cả thời gian đọc đoạn văn. Cả một mảng nội dung, Kỹ thuật và Cấu trúc, kiểm tra xem bạn hiểu và dùng các từ, cụm từ thông dụng trong học thuật theo ngữ cảnh tốt đến đâu.

Phần Toán cũng dùng tiếng Anh. Khoảng 30% câu hỏi Toán đặt trong bối cảnh thực tế hoặc khoa học, nên bạn phải đọc một tình huống ngắn trước khi làm được phép tính nào. Chính College Board từng nói rằng những bài toán đố dài có thể là rào cản với một số học sinh, thường là (nhưng không chỉ) người học tiếng Anh, và đã rút ngắn chúng trong bài thi kỹ thuật số. Tuy vậy, ngắn hơn không có nghĩa là dễ. Chỉ một cụm từ cũng có thể thay đổi cả bài toán:

  • "At least 40" (ít nhất 40) nghĩa là 40 trở lên (≥ 40). "At most" và "no more than" (nhiều nhất, không quá) nghĩa là ≤.
  • "5 less than x" (ít hơn x 5 đơn vị) là x − 5, không phải 5 − x. Thứ tự bị đảo ngược.
  • "20% of x" (20% của x) là 0.2x, nhưng "20% more than x" (nhiều hơn x 20%) là 1.2x.
  • "Per" (mỗi) báo hiệu một tốc độ: miles per hour nghĩa là dặm ÷ giờ.
  • "In terms of x" (theo x) nghĩa là "viết đáp án dưới dạng một biểu thức có dùng x."
  • "What is the value of 2x?" (giá trị của 2x là bao nhiêu?) hỏi 2x, không phải x. Nhiều đáp án sai đến từ việc trả lời một câu hỏi khác.

Chiến lược 1: Học toán bằng ngôn ngữ mạnh nhất của bạn, rồi học cách diễn đạt bằng tiếng Anh

Khi gặp một khái niệm mới, hãy học nó bằng ngôn ngữ bạn hiểu rõ nhất. Mục tiêu của bạn là thật sự hiểu vì sao hệ số góc là tốc độ thay đổi hay vì sao một phương trình bậc hai có hai nghiệm, chứ không phải học thuộc các bước bằng một ngôn ngữ bạn vẫn đang học.

Khi đã nắm rõ ý tưởng, hãy gắn tiếng Anh vào đó. Giữ một danh sách hai cột: một bên là cụm từ tiếng Anh, bên kia là nghĩa bằng ngôn ngữ của bạn hoặc bằng ký hiệu. Thêm vào mỗi khi một cụm từ làm bạn chậm lại. Sau vài tuần, bạn sẽ có từ điển riêng về ngôn ngữ toán SAT, và những cụm từ đó sẽ lặp lại nhiều lần.

Sau đó, hãy luyện cùng kỹ năng đó với các câu hỏi viết bằng tiếng Anh. Bài thi được tổ chức bằng tiếng Anh, nên giai đoạn luyện tập cuối cùng của bạn cũng nên bằng tiếng Anh.

Chiến lược 2: Xây dựng từ vựng học thuật, không chỉ một danh sách từ

Câu hỏi từ vựng SAT hỏi từ nào phù hợp với một ngữ cảnh cụ thể, nên biết một nghĩa dịch thường là chưa đủ. Những thói quen sau sẽ giúp bạn:

  • Học từ trong câu. Với mỗi từ mới, lưu một câu ví dụ và ghi chú sắc thái của nó: tích cực, tiêu cực hay trung tính.
  • Học theo họ từ. Analyze, analysis, analytical (phân tích). Contradict, contradiction, contradictory (mâu thuẫn). Một gốc từ cho bạn nhiều từ.
  • Cẩn thận với "từ bạn giả" (false friends). Một số từ trông giống từ trong ngôn ngữ của bạn nhưng nghĩa lại khác. Từ actual trong tiếng Tây Ban Nha nghĩa là "hiện tại," nhưng actual trong tiếng Anh nghĩa là "thực tế." Từ sensible trong tiếng Pháp nghĩa là "nhạy cảm," không phải "hợp lý." Từ pretender trong tiếng Bồ Đào Nha nghĩa là "dự định," không phải "giả vờ." Hãy ghi lại những từ khiến bạn nhầm.
  • Học các từ trong câu hỏi. Câu hỏi yêu cầu lựa chọn "most logical" (hợp lý nhất), điều "best supports" (hỗ trợ tốt nhất) một nhận định, hoặc "main purpose" (mục đích chính) của văn bản. Hãy học những từ chỉ nhiệm vụ này kỹ như các từ trong đoạn văn.
  • Học một chút mỗi ngày. Mười hoặc mười lăm phút mỗi ngày hiệu quả hơn một buổi học dài mỗi tuần.

Chiến lược 3: Luyện tập có tính giờ, theo từng giai đoạn

Đọc bằng ngôn ngữ thứ hai lúc đầu sẽ chậm hơn, và áp lực thời gian khiến bạn dễ đọc nhầm hơn. Hãy tăng tốc độ dần dần:

  1. Không tính giờ, để làm chính xác. Làm chậm, tra mọi từ bạn không biết và hiểu mọi lời giải thích.
  2. Bộ câu hỏi ngắn có tính giờ. Mười câu với đồng hồ, ở tốc độ gần bằng bài thi: hơn một phút một chút cho mỗi câu Đọc và Viết và hơn một phút rưỡi một chút cho mỗi câu Toán.
  3. Học phần đầy đủ. 27 câu Đọc và Viết trong 32 phút, hoặc 22 câu Toán trong 35 phút.
  4. Bài thi thử đầy đủ. Các bài thi thử đầy đủ của College Board trong ứng dụng Bluebook được tính giờ như bài thi thật và có chấm điểm.

Khi luyện có tính giờ, hãy dùng đúng những thói quen bạn sẽ dùng trong ngày thi. Nếu một câu tốn quá nhiều thời gian, hãy chọn đáp án tốt nhất bạn có, đánh dấu để xem lại và làm tiếp. College Board cho biết với phần lớn học sinh, đoán vẫn tốt hơn bỏ trống một câu.

Chiến lược 4: Đọc kỹ phần câu hỏi

Phần câu hỏi (question stem) là dòng cho bạn biết cần làm gì. Đọc nhầm phần này sẽ mất điểm ngay cả khi bạn hiểu đoạn văn hoặc bài toán.

  • Trong phần Đọc và Viết, hãy đọc câu hỏi trước đoạn văn để biết cần tìm gì: ý chính, một từ, mục đích của một câu, hay bằng chứng cho một nhận định.
  • Trong phần Toán, hãy xác định chính xác điều được hỏi: biến nào, đơn vị nào, và đáp án là một số hay một biểu thức.
  • Trước khi chọn, hãy đọc lại câu hỏi một lần. Tự hỏi: "Đáp án của mình có trả lời đúng câu được hỏi không?"
  • Với câu tự điền đáp án, hãy kiểm tra định dạng: không có dấu phần trăm, dấu phẩy hay ký hiệu đô la.

Chiến lược 5: Tìm hiểu lỗi sai đến từ tiếng Anh hay từ kỹ năng

Khi xem lại một câu sai, hãy tự hỏi một câu: nếu câu này viết bằng ngôn ngữ của mình, mình có làm đúng không? Nếu có, vấn đề nằm ở tiếng Anh, nên hãy thêm cụm từ hoặc từ đó vào danh sách. Nếu không, vấn đề nằm ở kỹ năng, nên hãy quay lại khái niệm. Hai loại lỗi này cần cách luyện khác nhau, và lẫn lộn chúng sẽ làm lãng phí thời gian học.

Hỗ trợ khi thi dành cho người học tiếng Anh

College Board có các hỗ trợ cho người học tiếng Anh trong những bài thi tổ chức tại trường, bao gồm SAT School Day. Học sinh đủ điều kiện có thể dùng hướng dẫn làm bài đã được dịch, một từ điển song ngữ dịch từng từ (word-to-word) đã được phê duyệt, và thời gian làm bài tối đa gấp rưỡi. Để đủ điều kiện, bạn phải đang học tại một trường ở Hoa Kỳ hoặc một vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ, là người học tiếng Anh theo quy định của tiểu bang hoặc liên bang, và đang dùng những hỗ trợ tương tự trên lớp hoặc trong các bài kiểm tra khác. Trường của bạn sẽ đăng ký các hỗ trợ này, và chúng không áp dụng cho các kỳ thi SAT cuối tuần. Hãy hỏi chuyên viên tư vấn của trường và xem trang của College Board về hỗ trợ cho người học tiếng Anh.

LearnPALM giúp bạn thế nào

LearnPALM được xây dựng cho những học sinh học bằng nhiều ngôn ngữ. Đây là những gì bạn có thể dùng ngay hôm nay:

  • Câu hỏi luyện tập bằng 16 ngôn ngữ, sắp xếp theo phần thi, kỹ năng và độ khó, kèm lời giải thích sau mỗi câu trả lời. Gói miễn phí đã bao gồm phần này.
  • Chế độ cầu nối (Bridge Mode) hiển thị câu hỏi bằng nguyên văn tiếng Anh, trong khi đưa lời giải thích bằng ngôn ngữ của bạn, để bạn học cùng lúc cả khái niệm lẫn tiếng Anh của bài thi.
  • Các trang chủ đề có ví dụ giải chi tiết cho mọi mảng của Toán SAT và Đọc và Viết SAT.
  • Thẻ ghi nhớ từ vựng và trò chơi ngắn để luyện từ vựng SAT mỗi ngày.
  • Bài thi thử có tính giờ với công cụ giống Bluebook, thuộc LearnPALM Pro. Pro còn có báo cáo tiến độ cho thấy câu sai của bạn đến từ tiếng Anh hay từ kỹ năng.

Để hiểu cấu trúc bài thi, hãy xem giải thích về SAT kỹ thuật số. Để biến các chiến lược này thành thói quen hằng tuần, hãy xem cách xây dựng kế hoạch ôn thi SAT.