ठूला नमुनाले सामान्यतया त्रुटिको सीमा सानो बनाउँछन्।
हल गरिएका उदाहरण
उदाहरण 1
एउटा खानेपानी संस्थाले आफूले सेवा दिने सबै घरधुरीहरूबाट 240 घरधुरी यादृच्छिक रूपमा छनोट गर्यो। संस्थाले उक्त नमूना प्रयोग गरेर आफूले सेवा दिने सबै घरधुरीहरूको औसत दैनिक पानी खपत 412 लिटर रहेको अनुमान गर्यो, र यससँग सम्बन्धित त्रुटिको सीमा 18 लिटर छ।
तलका मध्ये कुन निष्कर्ष सबैभन्दा उपयुक्त छ?
A.संस्थाले सेवा दिने सबै घरधुरीहरूको औसत दैनिक पानी खपत ठ्याक्कै 412 लिटर हो।
B.संस्थाले सेवा दिने सबै घरधुरीहरूको औसत दैनिक पानी खपत 394 लिटर र 430 लिटरको बीचमा हुनु तर्कसंगत छ।
C.संस्थाले सेवा दिने अधिकांश घरधुरीहरूले प्रतिदिन 394 लिटर र 430 लिटरको बीचमा पानी खपत गर्नु तर्कसंगत छ।
D.संस्थाले सेवा दिने अधिकांश घरधुरीहरूले प्रतिदिन 412 लिटर र 430 लिटरको बीचमा पानी खपत गर्नु तर्कसंगत छ।
उत्तर र व्याख्या देखाउनुहोस्
उत्तर: B
विकल्प B सही छ। अनुमानबाट त्रुटिको सीमा घटाउँदा र अनुमानमा त्यसलाई जोड्दा 412−18=394 र 412+18=430 आउँछ। यी वास्तविक औसतका तर्कसंगत मानहरूको अन्तरालका सीमाहरू हुन्, त्यसैले संस्थाले सेवा दिने सबै घरधुरीहरूको औसत दैनिक पानी खपत 394 लिटर र 430 लिटरको बीचमा हुनु तर्कसंगत छ। विकल्प A गलत छ, किनभने यसले अनुमानलाई ठ्याक्कै मानेको छ। विकल्प C गलत छ, किनभने अन्तरालले औसतलाई वर्णन गर्छ, व्यक्तिगत घरधुरीहरूको पानी खपतलाई होइन। विकल्प D गलत छ, किनभने यसले पनि व्यक्तिगत घरधुरीहरूलाई वर्णन गर्छ, र यसले अनुमानभन्दा माथिको अन्तरालको आधा भाग मात्र प्रयोग गर्छ।
उदाहरण 2
एउटा सहरले आफ्नो उत्तरी जिल्लाका 500 घरधुरीको यादृच्छिक नमूना र दक्षिणी जिल्लाका 500 घरधुरीको छुट्टै यादृच्छिक नमूना छनोट गर्यो। नमूनाहरूका आधारमा, उत्तरी जिल्लाका 41% र दक्षिणी जिल्लाका 46% घरधुरीहरूले खानाको फोहोरबाट कम्पोस्ट बनाउँछन् भन्ने अनुमान गरिएको छ। यी दुई अनुमानमध्ये प्रत्येकको त्रुटिको सीमा 5% हो।
तलका मध्ये कुन निष्कर्ष सबैभन्दा उपयुक्त छ?
A.तथ्याङ्कले दुई जिल्लामा खानाको फोहोरबाट कम्पोस्ट बनाउने घरधुरीहरूको प्रतिशत फरक छ भन्ने प्रमाणित गर्दैन।
B.खानाको फोहोरबाट कम्पोस्ट बनाउने दक्षिणी जिल्लाका सबै घरधुरीहरूको प्रतिशत, त्यसो गर्ने उत्तरी जिल्लाका सबै घरधुरीहरूको प्रतिशतभन्दा बढी छ।
C.उत्तरी जिल्लाका 35% भन्दा कम घरधुरीहरूले खानाको फोहोरबाट कम्पोस्ट बनाउनु तर्कसंगत छ।
D.दुई जिल्लामा घरधुरीहरूको सङ्ख्या फरक हुन सक्ने भएकाले, दुई अनुमानको तुलना गर्न सकिँदैन।
उत्तर र व्याख्या देखाउनुहोस्
उत्तर: A
विकल्प A सही छ। तर्कसंगत मानहरू उत्तरी जिल्लाका लागि 41−5=36 देखि 41+5=46 प्रतिशतसम्म र दक्षिणी जिल्लाका लागि 46−5=41 देखि 46+5=51 प्रतिशतसम्म हुन्। अन्तरालहरू 41% देखि 46% सम्म एकअर्कामा खप्टिन्छन्, त्यसैले एउटै प्रतिशत दुवै जिल्लाका लागि तर्कसंगत छ। तसर्थ, तथ्याङ्कले दुई जिल्लामा खानाको फोहोरबाट कम्पोस्ट बनाउने घरधुरीहरूको प्रतिशत फरक छ भन्ने प्रमाणित गर्दैन। विकल्प B गलत छ, किनभने अन्तरालहरू खप्टिनुको अर्थ भिन्नता प्रमाणित भएको छैन भन्ने हो। विकल्प C गलत छ, किनभने 35% उत्तरी जिल्लाको अन्तरालभन्दा तल छ। विकल्प D गलत छ, किनभने प्रत्येक त्रुटिको सीमा आफ्नै यादृच्छिक नमूनाबाट आउँछ।
नमुना तथ्याङ्कबाट अनुमान को अभ्यास गर्नुहोस्
हरेक कठिनाइ स्तरमा SAT नमुना तथ्याङ्कबाट अनुमान का थप प्रश्न, तपाईंको भाषामा व्याख्यासहित।