हे प्रश्न विचारतात की यादृच्छिक नमुना मोठ्या लोकसंख्येबद्दल काय सांगू शकतो, आणि एखाद्या अंदाजासाठी त्रुटीच्या मर्यादेचा अर्थ काय.
कशाकडे लक्ष द्यावे
यादृच्छिक नमुन्याचा निष्कर्ष फक्त ज्या लोकसंख्येतून तो घेतला त्याच लोकसंख्येला लागू होतो.
त्रुटीची मर्यादा संभाव्य मूल्यांची एक श्रेणी देते, हमी नाही.
मोठे नमुने सहसा त्रुटीची मर्यादा लहान करतात.
सोडवलेली उदाहरणे
उदाहरण 1
एका पाणीपुरवठा कंपनीने ती सेवा देत असलेल्या सर्व घरांमधून 240 घरे यादृच्छिकपणे निवडली. कंपनीने या नमुन्याचा वापर करून असा अंदाज केला की ती सेवा देत असलेल्या सर्व घरांचा सरासरी दैनंदिन पाणीवापर 412 लिटर आहे, आणि त्याच्याशी संबंधित त्रुटीची मर्यादा 18 लिटर आहे.
खालीलपैकी कोणता निष्कर्ष सर्वात योग्य आहे?
A.कंपनी सेवा देत असलेल्या सर्व घरांचा सरासरी दैनंदिन पाणीवापर नेमका 412 लिटर आहे.
B.हे तर्कसंगत आहे की कंपनी सेवा देत असलेल्या सर्व घरांचा सरासरी दैनंदिन पाणीवापर 394 लिटर आणि 430 लिटर यांच्या दरम्यान आहे.
C.हे तर्कसंगत आहे की कंपनी सेवा देत असलेली बहुतेक घरे दररोज 394 लिटर आणि 430 लिटर यांच्या दरम्यान पाणी वापरतात.
D.हे तर्कसंगत आहे की कंपनी सेवा देत असलेली बहुतेक घरे दररोज 412 लिटर आणि 430 लिटर यांच्या दरम्यान पाणी वापरतात.
उत्तर आणि स्पष्टीकरण दाखवा
उत्तर: B
पर्याय B बरोबर आहे. अंदाजातून त्रुटीची मर्यादा वजा केल्यास आणि अंदाजात ती मिळवल्यास 412−18=394 आणि 412+18=430 मिळतात. ही प्रत्यक्ष सरासरीच्या तर्कसंगत मूल्यांच्या अंतरालाची टोके आहेत, म्हणून हे तर्कसंगत आहे की कंपनी सेवा देत असलेल्या सर्व घरांचा सरासरी दैनंदिन पाणीवापर 394 लिटर आणि 430 लिटर यांच्या दरम्यान आहे. पर्याय A चुकीचा आहे कारण तो अंदाजाला नेमके मूल्य मानतो. पर्याय C चुकीचा आहे कारण अंतराल सरासरीचे वर्णन करतो, वैयक्तिक घरांच्या पाणीवापराचे नाही. पर्याय D चुकीचा आहे कारण तोही वैयक्तिक घरांचे वर्णन करतो, आणि तो अंतरालाचा फक्त अंदाजाच्या वरचा अर्धा भाग वापरतो.
उदाहरण 2
एका शहराने आपल्या उत्तर विभागातील 500 घरांचा एक यादृच्छिक नमुना आणि दक्षिण विभागातील 500 घरांचा एक स्वतंत्र यादृच्छिक नमुना निवडला. नमुन्यांच्या आधारे, असा अंदाज आहे की उत्तर विभागातील 41% घरे आणि दक्षिण विभागातील 46% घरे उरलेल्या अन्नापासून कंपोस्ट खत तयार करतात. या दोन्ही अंदाजांपैकी प्रत्येकाची त्रुटीची मर्यादा 5% आहे.
खालीलपैकी कोणता निष्कर्ष सर्वात योग्य आहे?
A.दोन्ही विभागांमध्ये उरलेल्या अन्नापासून कंपोस्ट खत तयार करणाऱ्या घरांच्या टक्केवाऱ्या वेगवेगळ्या आहेत, हे या माहितीवरून सिद्ध होत नाही.
B.दक्षिण विभागातील सर्व घरांपैकी उरलेल्या अन्नापासून कंपोस्ट खत तयार करणाऱ्या घरांची टक्केवारी, उत्तर विभागातील सर्व घरांपैकी तसे करणाऱ्या घरांच्या टक्केवारीपेक्षा जास्त आहे.
C.हे तर्कसंगत आहे की उत्तर विभागातील 35% पेक्षा कमी घरे उरलेल्या अन्नापासून कंपोस्ट खत तयार करतात.
D.दोन्ही अंदाजांची तुलना करता येत नाही, कारण दोन्ही विभागांमधील घरांची संख्या वेगवेगळी असू शकते.
उत्तर आणि स्पष्टीकरण दाखवा
उत्तर: A
पर्याय A बरोबर आहे. तर्कसंगत मूल्ये उत्तर विभागासाठी 41−5=36 ते 41+5=46 टक्के आणि दक्षिण विभागासाठी 46−5=41 ते 46+5=51 टक्के आहेत. दोन्ही अंतरालांमध्ये 41% ते 46% हा भाग समान आहे, त्यामुळे दोन्ही विभागांसाठी एकच टक्केवारी तर्कसंगत आहे. म्हणून, दोन्ही विभागांमध्ये उरलेल्या अन्नापासून कंपोस्ट खत तयार करणाऱ्या घरांच्या टक्केवाऱ्या वेगवेगळ्या आहेत, हे या माहितीवरून सिद्ध होत नाही. पर्याय B चुकीचा आहे कारण समान भाग असल्यामुळे फरक सिद्ध होत नाही. पर्याय C चुकीचा आहे कारण 35% हे उत्तर विभागाच्या अंतरालाच्या खाली आहे. पर्याय D चुकीचा आहे कारण प्रत्येक त्रुटीची मर्यादा त्याच्या स्वतःच्या यादृच्छिक नमुन्यातून येते.
नमुन्याच्या आकडेवारीवरून अनुमान चा सराव करा
प्रत्येक काठिण्य पातळीवर SAT नमुन्याच्या आकडेवारीवरून अनुमान चे आणखी प्रश्न, तुमच्या भाषेतील स्पष्टीकरणांसह.